الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
190
الهيات در نهج البلاغه (فارسى)
در كلمهء بزرگ ، بسيار سنگين و با قدر و ارج توحيد ، ( لا إله الّا اللّه ) همهء معانى توحيدى اعمّ از توحيد ذاتى و صفاتى و افعالى و عبادتى درج است ؛ كلمهاى كه شعار مسلمانان و نقطهء اساسى و هستهء مركزى رسالت حضرت خاتمالانبياء صلى الله عليه و آله ، و محور و مدار تمام تعاليم اعتقادى و عملى اسلام است و معانى عالى و ارزنده و نجاتبخش و آزادساز آن ، در رستگارى و سعادت انسانها مؤثّرترين وسيله به شمار مىرود . اگر گفتن اين كلمه ، كلاس اوّل مكتب توحيد و مقدّمهء درك و بينش توحيدى است ، كلاسهاى عملى و علمى ديگر مكتب اسلام نيز همه درس و شرح اين كلمه و وارد كردن آن در حيات بشر است . توحيد كلمهاى است كه بر زبان راندن آن بسيار آسان ، و در ميزان سخت سنگين ، و عمل به آن متضمّن تمام خيرات دنيا و آخرت است ؛ كلمهاى كه فقط از چهار جزء تركيب يافته است امّا معجزاتى از آن صادر مىشود كه از هيچ كلمهء ديگرى صادر نمىشود و تاريخى به وجود آورد كه پرافتخارتر و درخشانتر از آن وجود ندارد و جامعه و ملّتى ساخت كه انسانىتر از آن جامعهاى در عالم به وجود نيامده است و مكتب و مدرسهاى باز كرد كه تا ابد يگانه الهامبخش و راهنماى بشر و تودهها به سوى آزادى و مفاهيم ارجمند و بلند انسانى است و بزرگترين مردان الهى و آزاديخواهان و رجال اصلاحطلب و مجاهد و شهداى راه حقيقت و فضيلت چون على و حسن و حسين و ساير امامان عليهم السلام ، و مردانى مانند